- ÖFKE NEDİR?
- ÖFKENİN İFADE EDİLİŞ TARZLARI NELERDİR?
- ÖFKE TÜRLERİ
- Öfke Kontrolü
- ÖFKE NASIL KONTROL EDİLİR?
- İKİLİ TARTIŞMALARDA ÖFKE KONTROLÜ NASIL SAĞLANIR?
ÖFKE NEDİR?
Öfke, kişilerarası etkileşimler sonucu ortaya çıkan bir duygudur. Genellikle engellendiğimizde, haksızlığa uğradığımızda, kendi benliğimize yönelik algıladığımız bir tehdit ve adaletsizlik gibi durumlarda ortaya çıkmaktadır.
ÖFKENİN İFADE EDİLİŞ TARZLARI NELERDİR?
Öfke ifade ediliş tarzı hakkında değişimler göstermektedir. Örneğin, birisi öfkesini kendi içerisine yöneltirken, diğeri dışarı yansıtabilmektedir. Başka biri ise öfkesini kontrol edebilmektedir.
ÖFKE TÜRLERİ
İçe Dönük Öfke
Öfkenin içe atılması, öfkenin bastırılması ve ifade edilmemesi anlamına gelmektedir. Böylece öfkenin baskısı insanın kendisine dönük olmaktadır.
Dışa Dönük Öfke
Öfkenin dışarı yansıtılması ise, sözel olarak ifade edilebilmesi (öfkeli söylem, bağırma, küfür vb.), eşyalara yansıtılarak kırıp dökme eylemiyle gerçekleştirilebilmesi ya da başka birine fiziksel olarak yansıtılması olarak anlatılabilir.
Öfke Kontrolü
Öfkenin kontrolü ise, öfkeye neden olacak stres kaynağı ile karşılaşıldığında, kişinin sakin kalabilmesi, kendini rahatlatarak sakinleştirebilmesi, hoşgörülü ve soğukkanlı kalabilmesi ile gerçekleşen bir öfkenin ifade ediliş tarzıdır.
ÖFKE NASIL KONTROL EDİLİR?
Stres tepkisi, olayın ne olduğundan ziyade kişinin olaya bakış açısına göre ortaya çıkmaktadır. Yani adaletsizlik olarak görülen bir durum karşısında kişi strese girecektir. Bazen problemi yaratan bakış açımız olabilmektedir. Öncelikle bu durumda probleme odaklanmak çok önemlidir. Bakış açımızın, işlevsel olup olmadığı problemi büyütüp büyütmediği önemli bir etken oluşturmaktadır. İşte kontrol algısını belirleyen kısım burasıdır. Probleme yönelik bakış açısında hissedilen duygu, düşünce, zihinsel ve davranışsal bileşenler önemli bir yerde durmaktadır. Bakış açısını doğuran durumlar, yaşantılar ve bu bakış açısının nereden geldiği saptanmalıdır. Ancak o halde hissin anlamını kavrayabilir ve müdahale edebiliriz. Bununla beraber, duygusal kontrolü yapılabileceği gibi gevşeme ve rahatlama egzersizleri dediğimiz tekniklerle zihinsel ve bedensel kontrolü de yapılabilmektedir.
İKİLİ TARTIŞMALARDA ÖFKE KONTROLÜ NASIL SAĞLANIR?
Öncelikle öfkenin ifade biçimini belirleyen şeylerden biri de iki kişi arasındaki etki tepki yapısıdır. Öfke ortaya çıktığı halde konuşmayı devam ettirmek sağlıksız bir yaklaşımdır. Öfke ortaya çıktığında, daha az öfkeli olan kişi diğerine, şuanda öfkeliyiz ve sonrasında pişman olacağımız şekilde davranabiliriz bu nedenle sakinleşene dek konuşmaya ara vermeliyiz şeklinde hatırlatma yapması yerinde olur. Öfkeli kişi sakinleşmek için geriye sayma tekniğini kullanabilir, diyafram nefesleri alarak sakinleşmeye çalışabilir. Kafasını dağıtacak bir uğraş ile ilgilenebilir ya da dışarı yürüyüşe çıkabilir. Bunlar tekniklerden yalnızca bir kaçıdır. Etki ve tepki sonucu öfke doğduysa, artık iletişim etkili bir şekilde devam etmeyecektir.
Terapist&Aile Danışmanı
